Asgari ücrete zam yapmak çalışana yarardan çok zarar getirir. Bunun iki temel nedeni vardır.
1. Artan maliyetler:
Burada, asgari ücrete zam yapıldığı an bunu "fırsat bilen" bakkal, market, ev sahibi de zam yapıyor söylemine karşıyım. En basitinden basit bir hesap yapalım.
Örneğin bir t-shirt üretiminden satışını inceleyelim.
İpliği, mucize eseri yurtdışından sabit fiyatla alabildiğimizi düşünelim. Böylelikle bu kalem asgari ücret artışından etkilenmeyecek kabul edelim. Aslında bu da etkileniyor ama hesaplamayı kolaylaştırmak için etkilemediğini öngörelim.
Şimdi bu ipliğin önce dokunup kumaş haline getirilmesi gerekiyor. Bu işi asgari ücretli Ahmet yapıyor. Asgari ücret artışı ile Ahmet'in, işverene maliyeti arttı mı? Arttı. Kumaşın satış fiyatının da artması gerekir aksi takdirde o firma karlılığı düştüğü için kapanacaktır.
Kumaşı aldık ve isteğimiz renk ve baskı için Mehmet'in çalıştığı başka bir firmaya verdik. Mehmet'in maliyeti arttığı için bu adıma da zam gelmesi gerekti.
İstediğimiz renk ve baskıda kumaşı aldıktan sonra sonra bunu diktirmek için başka firmaya verdik. Burada Hasan t-shirtü dikti, Ayşe ütüledi, Zeynep paketleme yaptı. Bunların da maliyeti işverenlerine arttığı için zam geldi.
Sonunda bunu satacak olan ben aynı ürünü artık daha zamlı bir fiyattan aldım. Aynı fiyattan satarsam ben de kapatıp gitmek zorunda kalırım. Bu durumda satış fiyatıma zam yapmam gerekiyor çünkü tezgahtarım olan Şükran'ın da bana maliyeti arttı.
Bu arada hesaba sadce direkt işçilik maliyetlerini göz önüne aldık. Daha bunları doğrudan olmayan ama asgari ücret artışından etkilenen lojistik, yemek, enerji, duruma göre taşımacılık (personel servisi), makine bakım maliyetleri ve su gibi daha nice kalemleri de var.
Bunların hepsi üst üste bindiğinde bana fırsatçı denmesi ne kadar mantığa yatkın ve doğru bir söylemdir?
2. İşten Çıkarmalar:
Bu kadar maliyetler arttığında işverenler ya komple kapatacaktır ya da işçileri sigortasız çalışmaya yönlendirecektir. Daha da kötüsü işten komple çıkartıp yerlerine mülteci kaçak işçi çalıştıracaklardır. O zaman işin şekli komple değişmiş olacak çünkü alım gücü azalmak yerine komple sıfıra inecektir.
Unutmamak gerekir ki her ticari işletmenin amacı para kazanmaktır. İflas etmemesi için belli bir miktar kar etmek zorundadır.
Bu nedenle "fırsatçılık" tanımı sadece ve sadece mevcut yönetimin yönetemediği ekonominin olumsuz sonuçlarının sorumluluğunu başkalarına yıkmak için için uydurduğu bir bahanedir.
